Η γέννηση ενός ανθρώπου δεν είναι παροχή υπηρεσιών. Εάν νομιμοποιήσουμε τη δωρεά ωαρίων και την παρένθετη μητρότητα, δημιουργούμε έναν κόσμο στον οποίο τα παιδιά γεννιούνται σκόπιμα σε συνθήκες που συστηματικά συσκοτίζουν ή κατακερματίζουν την προέλευσή τους.

1. Προστασία της βιολογικής ταυτότητας Ένα παιδί δεν είναι «προϊόν» που επιτρέπεται να συναρμολογείται με τη σπονδυλωτή αρχή (λογική "Lego"). Μέσω του διαχωρισμού σε γενετική μητέρα, κυοφορούσα μητέρα και κοινωνική μητέρα, η ταυτότητα του παιδιού μπορεί να θρυμματιστεί από την αρχή. Επιστημονικά δεδομένα (πρβλ. BVerfGE 79, 256 σχετικά με το δικαίωμα γνώσης της καταγωγής· Dethloff 2016) δείχνουν πόσο ουσιαστική είναι η γνώση των ριζών για μια υγιή ανάπτυξη της ταυτότητας. Απαιτούμε να μην στερείται αυθαίρετα από τα παιδιά το δικαίωμα να μεγαλώνουν σε μια ξεκάθαρη βιολογική σχέση με τους γονείς τους.

2. Το παιδί ως αντικείμενο συμβάσεων Η παρένθετη μητρότητα μετατρέπει τα παιδιά σε αντικείμενο συμβολαίων. Όπου συνάπτονται συμβάσεις, προκύπτουν απαιτήσεις – όμως ένα παιδί δεν επιτρέπεται ποτέ να είναι αντικείμενο μιας απαίτησης ή μιας «παραγγελίας». Η νομιμοποίηση θα σήμαινε ότι το «δικαίωμα σε ένα παιδί» τίθεται πάνω από το «δικαίωμα του παιδιού» στην αξιοπρέπεια και την ταυτότητά του. Το παιδί είναι υποκείμενο με δικά του δικαιώματα, όχι εκπλήρωση μιας καταναλωτικής επιθυμίας.

3. Πρόληψη της «επιλογής και της λογικής της αγοράς» Η απελευθέρωση της δωρεάς ωαρίων οδηγεί αναπόφευκτα στην πράξη σε επιλογή. Εμπειρίες από χώρες όπου η δωρεά ωαρίων είναι νόμιμη δείχνουν ότι οι τράπεζες ωαρίων καταλογογραφούν τις δότριες με κριτήρια όπως η εμφάνιση, το μορφωτικό επίπεδο ή τα ταλέντα (πρβλ. αναλύσεις αγοράς διεθνών τραπεζών ωαρίων). Όταν τα ωάρια επιλέγονται με τέτοια χαρακτηριστικά, το παιδί αξιολογείται ήδη πριν από τη σύλληψή του. Απορρίπτουμε αυτή τη μορφή «φιλελεύθερης ευγονικής», όπως συζητείται κριτικά και από ειδικούς (πρβλ. γνωμοδοτήσεις του Γερμανικού Συμβουλίου Ηθικής). Κάθε ζωή έχει μια εγγενή αξία, ανεξάρτητη από τις γενετικές προσδοκίες των εντολέων.

4. Προστασία από τον συναισθηματικό ξεριζωμό Ο δεσμός μεταξύ της κυοφορούσας μητέρας και του παιδιού στη μήτρα είναι αποδεδειγμένα καθοριστικός (πρβλ. έρευνα για την προγεννητική ψυχολογία, π.χ. Siddiqui et al. 2000). Εάν η γυναίκα αποχωριστεί το παιδί μετά τη γέννηση (όπως στην παρένθετη μητρότητα) ή εάν η γενετική ταυτότητα δεν συμπίπτει με την κυοφορούσα μητέρα (όπως στη δωρεά ωαρίων), προκύπτει σύγκρουση δεσμού. Η βίαιη διακοπή αυτού του δεσμού μέσω συμβολαίων δεν λαμβάνει υπόψη την ακεραιότητα αυτής της ζωτικής σημασίας πρώτης σχέσης.

Ηθική αποσαφήνιση: Απαντήσεις σε συχνές αντιρρήσεις

• Δικαίωμα στην ύπαρξη έναντι δικαιώματος στην καταγωγή: Συχνά υποστηρίζεται ότι αυτά τα παιδιά δεν θα υπήρχαν καθόλου χωρίς αυτές τις τεχνικές. Όμως η χαρά για μια ζωή που γεννήθηκε δεν δικαιολογεί τις συνθήκες της σύλληψής της. Τα ανθρώπινα δικαιώματα χρησιμεύουν στην προστασία των πιο αδύναμων από την εργαλειοποίηση.
• Δωρεά σπέρματος έναντι δωρεάς ωαρίων: Το άδικο δεν γίνεται δίκαιο με το να το επεκτείνουμε. Η δωρεά ωαρίων διασπά τη μητρότητα φυσικά και αποτελεί μια επεμβατική, επιβαρυντική για την υγεία διαδικασία για τη δότρια. Η απαραίτητη ορμονική διέγερση μπορεί να οδηγήσει σε Σύνδρομο Υπερδιέγερσης Ωοθηκών (OHSS), ενώ η χειρουργική λήψη ωαρίων υπό νάρκωση ενέχει ιατρικούς κινδύνους (βλ. Ετήσιες Εκθέσεις του Γερμανικού Μητρώου Εξωσωματικής Γονιμοποίησης - DIR). Αντιστεκόμαστε στη μετατροπή της αναπαραγωγικής διαδικασίας σε βιομηχανική παραγωγή.
• Η πεποίθησή μας: Κανένα «δικαίωμα σε παιδί» με κάθε τίμημα: Η πραγματική αλληλεγγύη προς τα άτεκνα ζευγάρια εκφράζεται μέσω της προώθησης της υιοθεσίας και της αναδοχής, όχι μέσω του εμπορίου βιολογικού υλικού. Πιστεύουμε ότι δεν πρέπει να υπάρχει κανένα δικαίωμα που να ακυρώνει τα δικαιώματα ταυτότητας του παιδιού. Ένα παιδί δεν μπορεί να θεωρείται μορφή θεραπείας για τον πόνο των ενηλίκων.

Συμπέρασμα: Δεν πρέπει να γκρεμίσουμε τα ηθικά αναχώματα του Νόμου περί Προστασίας των Εμβρύων. Όποιος παίρνει στα σοβαρά την ευημερία του παιδιού, πρέπει να υπερασπιστεί την ακεραιότητα της μητρότητας και το αδιαπραγμάτευτο της ανθρώπινης ζωής. Τα ανθρώπινα δικαιώματα ισχύουν από τη σύλληψη – σε αυτά περιλαμβάνεται το δικαίωμα να μην μετατρέπεται ο άνθρωπος σε εμπόρευμα (εμπορευματοποίηση).

Σας ευχαριστώ για την υποστήριξή σας,

Αθηνά Καραγιάννη
Μόναχο